in

Wil je het noorderlicht fotograferen? Wij helpen je met de voorbereiding!

Als je op pad gaat om het noorderlicht te fotograferen, is een degelijke voorbereiding zeer belangrijk. Dat doe je namelijk niet gewoon even. Volgens Zoomer Wim Denijs, ervaren noorderlichtfotograaf, is een goede voorbereiding al 60 procent van een goede foto!

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Licht in het Donker in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het fotograferen bij weinig licht en nog veel meer!

Het noorderlicht vastleggen is de droom van menig fotograaf. Niet zo gek, want het natuurfenomeen heeft iets magisch. Het noorderlicht zien is één ding, het noorderlicht vastleggen is totaal iets anders en vergt behoorlijk wat techniek.

Het noorderlicht fotograferen doe je ook niet zomaar ‘eventjes’. Ten eerste moet je ervoor op reis. In Nederland is het noorderlicht immers (vrijwel) nooit te zien en zeker niet zo mooi als wat verder naar het noorden. Daarbij moet je ook maar het geluk hebben dat het zich voordoet op het moment dat jij wilt fotograferen!

Wim maakte deze foto bij de beroemde berg Kirkjufell in IJsland. Deze foto bespreekt Wim in dit hoofdstuk met je.

Wim Denijs (wimdenijs_zoom)
Canon 6D · ISO 2500 · F 2,8 · 20 SEC · 14 MM

De beste landen voor het noorderlicht

Je kunt niet zomaar naar een land in het noorden reizen en verwachten dat het noorderlicht er te zien is. Het is belangrijk dat het land in of rondom de poolcirkel ligt. Daarbij is het noorderlicht niet te zien op bijvoorbeeld de noordelijkste puntjes van Antarctica. Goede locaties om het noorderlicht te spotten zijn Lapland (zowel Zweeds, Fins, als Noors Lapland, zo is eilandengroep de Lofoten in Noors Lapland een erg populaire locatie om het noorderlicht te fotograferen), IJsland, Groenland en het noordelijke deel van Canada. De twee foto’s die we in dit hoofdstuk bespreken maakte Wim op de Lofoten en op IJsland bij de beroemde berg Kirkjufell.

De Lofoten in Noors Lapland is een populaire fotolocatie om het noorderlicht vast te leggen. Om de gehele foto mooi te belichten, fotografeerde Wim de voorgrond en het noorderlicht apart, waarna hij deze twee foto’s samenvoegde. Ook over deze foto vertelt Wim in dit hoofdstuk meer.

Wim Denijs (wimdenijs_zoom)
Noorderlicht:: Canon 6D · ISO 800 · F 2,8 · 15 SEC · 14 MM
Voorgrond: Canon 6D · ISO 1250 · F 2,8 · 30 SEC · 14 MM

Wat is het noorderlicht?

Als je het noorderlicht gaat fotograferen, is het handig om te weten wat het noorderlicht precies is. Het noorderlicht, ook wel aurora borealis genoemd, doet zich voor wanneer deeltjes van een zonnestorm de aarde bereiken. De geladen deeltjes reageren met de zuurstof en soms ook de stikstof in onze atmosfeer, waardoor kleuren ontstaan. Heel versimpeld uitgelegd: de kenmerkende groene kleur van het noorderlicht ontstaat wanneer de deeltjes in aanraking komen met zuurstof. Komen de deeltjes in aanraking met stikstof, dan ontstaat rood of paars noorderlicht, maar dit komt minder vaak voor. Wanneer een zonne-uitbarsting plaatsvindt, duurt het ongeveer drie dagen voordat de deeltjes van deze uitbarsting de aarde bereiken. Het is op korte termijn dus goed te voorspellen wanneer het noorderlicht te zien zal zijn.

Voorspellingen op de langere termijn zijn minder betrouwbaar. Vindt een grote zonne-uitbarsting plaats, dan is de kans groot dat er ook sterk noorderlicht zal zijn, maar het voorspellen van de sterkte en vooral de duur van de lichtshow is ook erg lastig. Ook in het zuiden komt deze lichtshow voor, dat noemt men het zuiderlicht, ofwel aurora australis.

Het noorderlicht heeft meestal een felgroene kleur, maar het kan ook rood, paars en soms zelfs wat blauwig zijn. Thijs gebruikte een belichting van 30 seconden om het licht tussen de wolken door te kunnen vangen.

Thijs Vermeer (thijsvermeer)
Canon 6D II · ISO 640 · F 2,8 · 30 SEC · 12 MM

Tips

Zoals bij veel vormen van fotografie, kost het leren maken van mooie noorderlichtfoto’s vooral een hoop tijd en oefening. Toch zijn er meer dan genoeg tips en trucs die we je al kunnen geven, zodat je direct goed voorbereid aan de slag kunt. Wim is al circa vijftien keer afgereisd naar het noorden om het noorderlicht vast te leggen, en weet dus precies waar je op moet letten.

Zoek de beste locatie

“Zonder een goede voorbereiding, ben je nergens”, benadrukt Wim. Hij legt uit dat, wanneer hij op reis gaat naar een land in het noorden, hij van tevoren al bedenkt welke locaties mooi zouden zijn om te fotograferen met het noorderlicht. Hij plant zijn overnachtingen dan ook in de buurt van die locaties. Zo is hij nooit ver weg als het eenmaal losbarst. De locatie is enorm belangrijk, vindt Wim. “Zonder een mooie voorgrond wordt het een dertien in een dozijn foto”, zegt hij.

Eenmaal in het land aangekomen en op locatie, gaat hij eerst overdag op pad om verschillende locaties te spotten. Hierbij zoekt hij een locatie waarbij hij een mooie positie richting het noorden kan innemen. Het noorderlicht verschijnt namelijk voornamelijk in het noorden. Het heeft echter een breedtegraad tussen de zeventigste en tachtigste graad en wanneer het licht erg sterk is, zal het dan ook bijna overal in de lucht verschijnen. Verder kijkt Wim of er een locatie met water is. Water weerspiegelt namelijk mooi. Een ander belangrijk criterium is lichtvervuiling. Hoewel veel landen in het noorden wat dunner bevolkt zijn en op veel plekken weinig lichtvervuiling hebben, is het niet handig om richting een stad of dorp te fotograferen. Dit zorgt namelijk altijd voor lichtvervuiling.

Heeft hij eenmaal een mooie locatie gevonden? Dan gaat hij nadenken over de compositie. Vaak maakt hij dan overdag uit de hand al wat foto’s om te beslissen hoe hij ’s avonds in het donker zijn camera weg moet zetten. “Ik zoek altijd meerdere locaties op waar ik eventueel foto’s zou kunnen maken”, vertelt Wim. “Zo kun je optimaal gebruik maken van het noorderlicht en verschillende foto’s maken.”

Door overdag al een voorstudie te maken, kun je het standpunt en de compositie van tevoren al uitdenken. Bekijk de eerste foto van dit hoofdstuk nog maar eens.

Wim Denijs (wimdenijs_zoom)
Canon 6D · ISO 100 · F 8 · 1/8 SEC · 16 MM

Je (camera)tas inpakken

Als je de juiste locatie gevonden hebt, is het belangrijk dat je je cameratas alvast goed inpakt en je ervoor zorgt dat je de juiste spullen meeneemt. “Neem altijd extra batterijen mee en bewaar die warm in de binnenzak van je jas”, vertelt Wim. Zo voorkom je dat de batterij in je camera bevriest en je zonder energie komt te staan. Verder zijn extra SD-kaartjes natuurlijk ook altijd een goed idee. Om zijn camera toch een beetje warm te houden, heeft Wim een handige truc. Hij neemt vaak een paar kompressen mee die warm worden als je ze uitpakt (bijvoorbeeld kompressen voor je rug). “Die leg ik vervolgens over mijn lens en camera om te voorkomen dat alles bevriest”, vertelt hij.

Ook voor jezelf is het fijn als je warm blijft. In het noorden kan het ’s nachts toch best koud zijn, zeker als het waait. Een goede dikke jas en een winddichte broek zijn dan ook geen overbodige luxe. Denk verder aan handschoenen, een warme sjaal, een muts en warme schoenen. De sleutel tot warm blijven is laagjes, dus zorg bij erg lage temperaturen eventueel ook voor thermo-ondergoed, truien en vesten. Zo zorg je ervoor dat je het lang vol kunt houden als de lichtshow eenmaal losbarst.

Verder ga je natuurlijk in het donker fotograferen, dus een goede, lichtsterke lens is dan belangrijk. Het liefst gebruik je een groothoeklens, zodat je zo veel mogelijk van het landschap kunt vangen. Daarbij neem je natuurlijk je statief mee, zodat je camera goed stabiel staat als je in het donker aan het fotograferen bent. Bij lange sluitertijden, die haast onvermijdelijk zijn in het donker, is een goed statief onmisbaar. Gebruik je standaard een uv-filter op je lens? Dan kan het handig zijn om die eraf te draaien: die kan soms een lensflare veroorzaken.

Zorg dat je je warm aankleedt: het kan ’s nachts erg koud zijn!

Tilly Meijer (feline)
Nikon D800E · ISO 200 · F 2,8 · 25 SEC · 14 MM

De perfecte situatie voor het noorderlicht

Je kunt je voorbereiden wat je wilt, maar als de situatie niet juist is, is de kans dat je het noorderlicht kunt zien klein. De situatie moet aan een aantal criteria voldoen, hieronder sommen we ze even voor je op:

  • Ga in de juiste periode naar het noorden: het noorderlichtseizoen loopt grofweg van september tot eind maart.
  • Probeer je reis zo te plannen dat je met een nieuwe maan reist, een volle maan kan voor lichtvervuiling zorgen.
  • Bewolking is een no-go, houd daarom weersvoorspellingen via je eigen weerapps en de lokale weerapps in de gaten.
  • Geen zonne-activiteit betekent ook geen noorderlicht. Voorspellingen kun je gemakkelijk bekijken in verschillende apps, zoals My Aurora, Aurora Alerts, of Aurora Forecast.

De beste situatie om het noorderlicht te fotograferen is een heldere avond, met een nieuwe maan en weinig lichtvervuiling.

Wim Denijs (wimdenijs_zoom)
Canon 6D · ISO 800 · F 2,8 · 15 SEC · 14 MM

Zoom Academy

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Licht in het Donker in Zoom Academy. Hierin leer je te fotograferen bij weinig licht en nog veel meer!

Zo leer je onder andere:

  • Alles over de benodigde apparatuur
  • Het fotograferen in de avonduurtjes in steden
  • Hoe je de sterren in de nacht kunt vastleggen
  • Nog veel meer over het blauwe uur en lightpainting

Bekijk hier de volledige Cursus Licht in het Donker.


Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

De mooiste herfstportretten: zo pak je dat aan!

De mist in! De nevelige herfst en winter bieden volop fotokansen