in

Altijd een spannende compositie: zo gebruik je de gulden snede

De gulden snede lijkt nogal op de regel van derden: ook hierbij verdeel je je foto in negen vlakken. Ditmaal alleen niet in gelijke vlakken. Wat kun je met deze regel?

Laat jouw foto’s opvallen tussen al die andere platen door een krachtige compositie. Je leert hier alles over in de Cursus Krachtige Composities.

Deze vuistregel lijkt sterk op de regel van derden en wordt daar vaak mee verward. Ook hier delen namelijk twee horizontale en verticale lijnen een vlak in negenen. Het verschil is dat niet alle vlakken even groot zijn: de lijnen zitten ten opzichte van de regel van derden meer in het midden van het beeld. Wel geldt ook bij deze compositieregel dat beeldelementen op de lijnen of kruispunten een beeld spannender maken.

De oorsprong

De verschillende compositieregels zijn niet van de ene op de andere dag vastgesteld door een of ander comité fotografen. Ze zijn in de loop van de tijd ontstaan. Zo ontstond in de Renaissance het besef dat de gulden snede in een schilderij of tekening als ‘esthetisch’ werd ervaren. Kunstenaars als Leonardo da Vinci pasten de regel dan ook regelmatig toe in hun werk.

In dit portret trekt het linkeroog de meeste aandacht. Dit oog is ook prachtig op het kruispunt van de lijnen geplaatst (model: Nova Valk).

Elaine Hovenier (elaine_hovenier)
Canon R6 · Exif onbekend

Het getal 1,6

De gulden snede (ook wel gouden ratio genoemd) bestaat inmiddels ruim tweeduizend jaar. Hij heeft een sterk wiskundige achtergrond: het getal 1,6 wordt wel de gouden ratio genoemd. Wil je zelf berekenen waar de lijnen van de gulden snede komen? Neem de horizontale maat van de foto en deel die door 1,6. Als resultaat krijg je de afstand tussen de linkerzijde van de foto en de rechterlijn. Met dezelfde afstand vanaf de rechterzijde kun je nu de linkerlijn trekken. Neem daarna de verticale maat van de foto en deel die door 1,6. Met het resultaat van deze deling kun je nu de twee horizontale lijnen trekken.

Het getal 1,6 komt niet vanuit het niets: de gulden snede komt veelvuldig voor in de natuur. Onze vingerkootjes hebben bijvoorbeeld deze verhouding, en de takken aan bomen zijn ook zo verdeeld. Mede hierdoor is het voor onze blik en hersenen onbewust een fijne verhouding in het beeld. Op dit natuurlijke aspect van deze regel gaan we straks bij de gulden spiraal ook nog even in.

In de praktijk

Een voordeel van de gulden snede ten opzichte van de regel van derden is dat je de onderwerpen net iets minder ver naar de buitenranden van de foto plaatst. Zo blijft er wat meer vrije ruimte langs de randen over, en zit een onderwerp niet zo’n beetje tegen de beeldrand aangeperst.

De steel van de paddenstoel bevindt zich op de linker lijn van de gulden snede, en het kopje precies op het kruispunt.

Lidia Sloof-Rozendaal (itsjustme)
Sony A68 · ISO 2500 · F 2,8 · 1/125 SEC · 70 MM

Zoom Academy

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Krachtige Composities in Zoom Academy. Hierin leer je allerlei technieken die je kunnen helpen om een krachtige foto te schieten.

Zo leer je onder andere:

  • Alles over het gebruiken van een goede voorgrond
  • De lijnen die je in je compositie kunt gebruiken
  • Hoe je alle klassieke compositieregels toepast
  • Stap voor stap meer zicht krijgen op het samenstellen van composities onder verschillende omstandigheden

Bekijk hier de volledige Cursus Krachtige Composities.


Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Uitslag Battle of the Fotoclubs

Beginnen met trouwfotografie: zo verken je locaties voor de fotoshoot