Kerken en kathedralen fotograferen doe je zo!

Wil je veel meer leren over architectuurfotografie en bijzondere standpunten en composities? In de nieuwe Zoom Academy Inspiratiecursus Architectuur krijg je tips van fotografen uit de praktijk!

Kerk, kathedraal of basiliek?

Wanneer is een gebouw een kerk en wanneer een kathedraal? Een kathedraal, ook wel ‘dom’ genoemd, is een kerk waarin de zetel van de bisschop te vinden is, het hoofd van het bisdom. In Nederland zijn er nog zeven actieve rooms-katholieke kathedralen.

Een basiliek is een kerkgebouw met een bijzondere status. De paus bepaalt welke kerken benoemd worden tot basiliek. In Nederland zijn 27 basilieken te vinden.

Voor het fotograferen van deze bouwwerken maakt het niet uit: de technieken zijn hetzelfde! Waar we in deze tekst het woord ‘kerk’ gebruiken, bedoelen we dus ook kathedralen of basilieken.

Respectvol

Veel kerken zijn zowel vanbuiten als vanbinnen prachtig om te fotograferen. Als je een kerk vanbinnen wilt fotograferen, moet je wel rekening houden met de openingstijden én de tijden van eventuele ceremonies/diensten die er plaatsvinden. Zoek dat even uit voordat je op pad gaat.

Bij het fotograferen van de binnenkant van een kerk is het overigens altijd belangrijk om respectvol te zijn. Vraag bijvoorbeeld toestemming voordat je foto’s maakt en vermijd het gebruik van flitslicht, omdat dit de andere bezoekers kan storen. Wees ook voorzichtig bij het gebruik van statieven, omdat deze de andere bezoekers kunnen hinderen.

Standpunt

Op zoek naar een mooi standpunt? Bepaal eerst welk deel van de kerk je wilt fotograferen. Fotografeer je de buitenkant van de kerk, loop dan eerst eens rond het hele gebouw en kijk daarbij goed vanuit welke plek de kerk er mooi uitziet. Dat is lang niet altijd vanaf de kant waarop je de kerk in kunt! Kijk ook of je vanaf een afstandje nog zicht hebt op het gebouw als je het (bijna) in z’n geheel wilt vastleggen. Of misschien is er in de omgeving een hoger punt zodat je de kerk in z’n omgeving kunt fotograferen.

Binnen in het gebouw ben je ook vaak beperkt in je standpunt. Het is vaak mooi om de symmetrie op te zoeken door in het midden van het gangpad te gaan staan en richting het altaar te fotograferen. Maar je kunt ook juist zoeken naar een meer bijzonder standpunt, door bijvoorbeeld tussen de kerkbanken te gaan staan of nog een heel andere hoek te zoeken.

Wil je de grootsheid van de kerk vastleggen, dan kun je kiezen voor een heel laag standpunt en schuin omhoog fotograferen. Live-view (eventueel met kantelbaar scherm) is dan ideaal, dan hoef je zelf niet op de grond te gaan liggen.

Objectief

De juiste lens kiezen is belangrijk. Een groothoeklens kan je helpen om het hele gebouw in beeld te brengen, terwijl een telelens je kan helpen om details vast te leggen die anders moeilijk te zien zijn. Gebruik je een groothoek, dan moet je rekening houden met de vertekening die zo’n objectief geeft. Houd het objectief dan zo veel mogelijk recht vooruit of precies naar het plafond gericht. Wil je de vertekening in de nabewerking opheffen, dan moet je zorgen dat je een ruim kader neemt bij het fotograferen, zodat je snijdruimte hebt.

Kerken bevatten vaak bijzondere details, bijvoorbeeld mooie glas-in-loodramen, schilderingen, beelden of een orgel. Die details kun je vaak het best vastleggen met een wat langere brandpuntsafstand, bijvoorbeeld 85 mm of zelfs 200 mm.

Licht

In kerken is vaak weinig licht aanwezig én zijn er grote lichtcontrasten. Twee uitdagingen voor jou als fotograaf. Het gebrek aan licht kun je opvangen door een lange sluitertijd in te stellen. Je moet dan wel fotograferen vanaf statief. Dat mag in veel kerken wel, maar vraag het even na en zorg dat je andere bezoekers niet hindert. Het liefst gebruik je een iso-waarde waarbij niet te veel ruis ontstaat. Zoek van tevoren uit op welke iso-waarde jouw camera nog acceptabele foto’s maakt. Wil je een echt lage iso-waarde gebruiken, dan zal je sluitertijd wel oplopen tot soms meerdere seconden. Niet erg, maar zorg wel dat je camera tijdens de opname niet beweegt. Dat kan door een afstandsbediening te gebruiken, of de zelfontspanner van de camera op bijvoorbeeld 5 seconden vertraging in te stellen.

Wil of mag je geen statief gebruiken? Wees dan creatief en houd de camera stil door hem op bijvoorbeeld een kerkbank te laten steunen, eventueel in combinatie met een rijstzak.

HDR

De tweede uitdaging is het grote lichtcontrast. Dit ontstaat doordat het in de kerk donker is, maar het licht wel door de ramen naar binnen komt. Belicht je het interieur netjes, dan zullen de ramen vaak uitgebeten raken en/of zijn de delen waarop het licht in de kerk valt te licht. En zorg je dat de raampartij mooi belicht is, dan is het interieur van de kerk erg donker of zelfs zwart.

Je kunt deze uitdaging te lijf gaan door HDR te gebruiken. Dit is een techniek waarbij je meerdere opnames maakt met verschillende sluitertijden, en die (achteraf) met elkaar combineert. Behalve de sluitertijd houd je alle overige instellingen gelijk. Gebruik dus je statief, want de camera mag tussen de opnames niet bewegen. Maak een onderbelichte, een gemiddeld belichte en een overbelichte opname. Deze belichtingen kun je bijvoorbeeld in Lightroom achteraf samenvoegen. Veel camera’s hebben ook de mogelijkheid zo’n belichtingstrapje automatisch voor je te maken. En zelfs om de beelden samen te voegen, maar dan heb je niet zelf de controle over het eindresultaat.

Fotografeer je ’s morgens vroeg of juist aan het einde van de dag, dan is dit contrastprobleem trouwens wat minder aanwezig doordat het licht zwakker is en de zon niet zo hoog aan de hemel staat.

Ook bij het fotograferen van de buitenkant van de kerk zijn de blauwe/gouden uurtjes vaak de mooiste periodes van de dag door het minder grote contrast. Sommige kerken zijn ’s avonds laat ook mooi verlicht.

Zoom Academy

Wil je veel meer leren over architectuurfotografie en bijzondere standpunten en composities? In de nieuwe Zoom Academy Inspiratiecursus Architectuur krijg je tips van fotografen uit de praktijk!

Je leert zoal:

• De basistechnieken voor architectuur
• Veel tips uit de praktijk
• Kijken naar voorbeelden van anderen
• Alles over apparatuur, instellingen en locaties

Dat wil je toch? In deze inspiratiecursus leer je alles over Architectuurfotografie!