Beweging fotograferen: sporters in de winter

Bij wintersport denken de meeste mensen in de eerste plaats aan skiën en snowboarden – sporten waarvoor je de bergen in moet. Maar er zijn ook veel wintersporten die je gemakkelijk in eigen land kunt fotograferen. Zoals schaatsen, ijshockey en kunstrijden.

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Beweging en Actie in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het vastleggen van deze gevleugelde modellen en nog veel meer.

In ons land zijn overdekte kunstijsbanen waar je de hele winter kunt fotograferen. Het voordeel daarvan is dat je beschut bent tegen de koude wind. Daarbij is het licht vaak constant en redelijk goed. In een schaatshal kun je gemakkelijk handmatig de juiste witbalans en belichting instellen. Nadeel is dat een hal minder licht is dan buiten in de zon. Je zult dus al snel hogere iso-waarden moeten gebruiken om een beweging te bevriezen. Ook hebben schaatshallen vaak lelijke achtergronden.

Naar buiten

Buiten zie je veel meer de strijd met de elementen. De ijspegels die aan de baarden van schaatsers op natuurijs hangen, maken het beeld heroïscher. Je kunt ook meer spelen met de voor- en achtergrond.

Net als bij gewone sportfotografie is het handig om een camera te hebben met een snelle autofocus en die minimaal vijf beelden per seconde kan halen. Welke objectieven je meeneemt, is een beetje afhankelijk van waar je fotografeert. In een sporthal kun je meestal niet dicht bij de baan komen. Daar heb je een telelens nodig. Bij voorkeur een lichtsterke, waarvan het grootste diafragma F 2,8 of F 4 over het hele bereik is, omdat de hoeveelheid licht in een hal vaak niet overhoudt.

Een 70-200mm-objectief komt zowel binnen als buiten goed van pas. Binnen kun je zelfs verdergaan, richting de 400 mm. Zo kun je de sporter in de hal mooi isoleren van de vaak lelijke hal. Buiten kun je ook met een minder lichtsterke telezoom uit de voeten.

Daarnaast is een groothoekobjectief aan te raden, zeker buiten. Dan kun je de sporter mooi in de winterse omgeving laten zien. Foto’s gemaakt met een groothoekobjectief ogen vaak ook veel dynamischer.

Witbalans

Een mooi pak sneeuw heeft een groot voor- én nadeel: het is wit. De witte omgeving functioneert als een groot reflectiescherm: het licht wordt mooi egaal verspreid, wat de belichting makkelijker maakt. De contrasten zijn wat minder.

Maar die reflectie zorgt ook gelijk voor een probleem: de lichtmeter van de camera wordt namelijk voor de gek gehouden. Er valt zó veel licht op de meter dat de camera gaat onderbelichten: die wil namelijk alles vertalen naar een grijstint. Dat kun je makkelijk omzeilen door een correctie uit te voeren. Ongeveer 2/3 of een hele stop overbelichten werkt vaak goed. Controleer wel het histogram of er geen uitgebeten delen zijn. Liever ietsje te donker dan te licht, want het eerste kun je in de beeldbewerking zonder probleem corrigeren. Het wit heeft nog een voordeel voor de fotograaf. Je kunt het prima gebruiken om de witbalans handmatig in te stellen. Dat is in een zaal met kunstlicht handig, maar ook buiten.

Sluitertijden

Bij wintersporten is het mooi om de beweging te bevriezen. Zeker bij sporten als skiën en snowboarden. Werken met bewegingsonscherpte werkt buiten niet zo goed als de omgeving niet veel details heeft. Sluitertijden van 1/1000 seconde en korter zijn aan te raden.

Bij sporten in een hal zul je ook vaak met korte sluitertijden fotograferen om de beweging te bevriezen. Maar binnen kun je ook goed experimenteren met langere sluitertijden. Zeker bij schaatsen is dat een mooie manier om de beweging te verduidelijken. Schaatsers kunnen behoorlijke snelheden halen, en dat maak je zichtbaar door sluitertijden rond de 1/30 seconde te kiezen en dan mee te trekken.

Als je deze techniek goed oefent, kun je de inspanning op de gezichten én de snelheid in één beeld vangen. Met nóg langere sluitertijden, tot wel een seconde, kun je de bewegingen bij het kunstrijden laten zien. De meestal kleurrijke outfits vormen bij een lange sluitertijd een mooi patroon tegen het witte ijs. Een goed standpunt is dan wel essentieel. Je wilt dat de kunstrijders afsteken tegen het ijs, niet tegen de reclameborden.

Positie

Bij kunstschaatsen is een wat hogere positie dus prettig. Voor een close-up van een sporter heb je dan wel een langere telelens nodig. Bij andere schaatssporten kun je ook vanuit een lagere positie goed fotograferen. Zeker het meetrekken zal dan beter werken.

Foto’s van wintersport zijn meestal het mooist als ze ‘schoon’ zijn, met zo min mogelijk afleidende elementen. Waar je bij zaalsporten de hoogte in gaat, zul je op de skipiste eerder een lager standpunt innemen. Je krijgt dan de lucht als achtergrond. Probeer het beeld echter niet té clean te maken. Elementen als bergtoppen geven de foto namelijk context. Het voordeel van een lager standpunt is dat de beweging nog wat wordt geaccentueerd. Als iemand een mooie sprong maakt, ziet dat er van onderen spannender uit. Ga ook eens in een bocht staan waar je opspattend ijs of sneeuw mee kunt pakken.

Ensceneren

Bij een schaatsbaan kun je veel oefenen: de schaatsers komen keer op keer voorbijrijden. In de sneeuw buiten is die kans kleiner, en je wilt geen uren in de kou wachten in de hoop dat iemand op de juiste plek voorbijkomt.

Probeer daarom met anderen af te spreken om een fotoshoot te doen. Kijk vooraf waar je wilt fotograferen en wanneer het licht het mooist is. Check ook of er verse sneeuw ligt, zodat degene die je fotografeert de eerste sporen zet. Als je een skiër of snowboarder in een bocht wilt fotograferen, kun je dat punt markeren met een sneeuwbal, die valt op de foto namelijk niet zo op. Maak afspraken wanneer je vrienden naar beneden moeten gaan. Want je moet er eerst voor zorgen dat je op de juiste plek staat en dat alles goed is ingesteld. Geef dan pas een teken dat ze naar beneden kunnen en maak je foto’s. Bekijk direct of de foto’s gelukt zijn en laat je vrienden het anders nog eens overdoen. Het kost veel tijd en het is wat anders dan gewoon een dagje lekker skiën, maar je houdt wel gave foto’s over van de vakantie.

En vergeet niet te genieten, want voor je het weet is die sneeuw weer gesmolten!

Zoom Academy

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Beweging en Actie in Zoom Academy. Hierin leer je de technieken te beheersen die beweging in je foto’s brengen en nog veel meer.

Zo leer je onder andere:

• Alles over sluitertijd
• Het fotograferen van dieren en hun beweging
• Hoe je verschillende sporten fotografeert
• Creatief omgaan met bewegingselementen

Bekijk hier de volledige Cursus Beweging en Actie.