in

Reisfotografie: een koffer vol fototips

Reisfotografie vergt een goede voorbereiding en een open blik. Wat neem je allemaal mee in je fototas en hoe maak je je onzichtbaar, zodat je mensen onopvallend op de foto kunt zetten? We sturen je op reis met een koffer vol tips. Laat de voorpret beginnen!

‘Wat maakt u veel foto’s’, zegt een keurig geklede Japanse man. Opmerkelijk, want Japanners zeggen niet zomaar iets tegen een vreemdeling. We zijn in Kyoto in een tempelcomplex. ‘Jazeker’, antwoorden we. ‘Voor Nederlanders is dit heel bijzonder.’ Hij knikt dat hij het snapt: ‘Voor ons is dit heel gewoon, wij hebben heel veel tempels in Japan.’ Lachend loopt hij door. Zonder dat hij het wist, benoemde hij wat reisfotografie in essentie is: het vastleggen van andere culturen, architectuur, landschappen en ontmoetingen van mensen op reis.

Voorbereiding

Elke reis begint met een degelijke voorbereiding. Hoe exotischer het land, des te meer dat van je vraagt. Zeker als je alles zelf organiseert. Het voordeel is dat je volledig vrij bent te gaan en staan waar je wilt. Dit heeft mijn voorkeur, het zelf organiseren van een verre reis geeft veel voorpret; je leert de plekken waar je heen gaat alvast een beetje kennen, terwijl je er nog niet bent. Nadeel van het zelf organiseren van een verre reis is dat het veel werk met zich meebrengt. Bedenk dus goed of je kiest voor vrijheid of de luxe van een georganiseerde fotoreis. 

De bestemming zit meestal al in je hoofd. Het internet is het hulpmiddel als je zelf je reis organiseert. Daarnaast zijn de boeken van Lonely Planet een onovertroffen bron van informatie, aangezien deze zijn geschreven door mensen die er wonen en werken. Dit levert informatie op die je in geen enkele andere reisgids tegenkomt. Daarnaast zijn ze actueel, ze brengen jaarlijks de nieuwste versies uit.

Start met je vliegreis en regel in ieder geval de eerste en de laatste overnachting in het land van bestemming. De overige overnachtingen zijn normaalgesproken prima lokaal te regelen. Zo bespaar je veel geld. Maak daarbij gebruik van Airbnb of hotelapps. Het leuke van Airbnb is dat je, naar wens, ook bij de lokale bevolking thuis kunt verblijven.

Een goede tip voor als je gaat vliegen: volg dan twee weken lang de prijzen naar je bestemming op verschillende sites. Vliegprijzen fluctueren dagelijks. Maar er zijn wel patronen per bestemming. Zo zie je al snel op welke dagen het goedkoper is om te gaan dan andere. Dit kan je op verre vluchten honderden euro’s schelen.

Foto: Dedaniel

Apparatuur

Na de keuze van de bestemming is het belangrijk goed na te denken over welke fotoapparatuur je nodig hebt. Allereerst is de camerakeuze van belang: een systeemcamera of spiegelreflex? Beide camera’s hebben hun eigen voor- en nadelen op reis. Kort door de bocht is het grote voordeel van een systeemcamera de compactheid ervan; ze zijn vaak veel lichter en handzamer dan de lompe spiegelreflexbody’s. Dit is een groot voordeel op reis: hoe lichter, hoe beter en makkelijker je de camera meeneemt. Spiegelreflexcamera’s hebben als voordeel dat ze (vaak) beter tegen een stootje kunnen en langer meegaan met de accu.

Op reis wil je niet te veel wisselen van objectief: je staat niet altijd in de meest schone omgeving en het scheelt je veel gewicht om mee te sjouwen. Daarom zijn de 24-105 mm en 24-70 mm (18-135 mm op cropsensor) veelgebruikte zoomlenzen. Met de 24-105 mm beschik je over een flink bereik: van groothoek tot lichte tele. De 24-70 mm is daarentegen met een grote (lichtsterke) diafragma-opening van F 2,8 verkrijgbaar. Daarmee kun je ook met weinig licht goede (ruisvrije) foto’s maken.

De overige lenzen kies je op basis van de onderwerpen die je wilt fotograferen. Neem bijvoorbeeld een telelens mee als je dieren gaat fotograferen. Ga ervanuit dat je op een safari minimaal een 300 mm nodig hebt.

Je kunt ook een extender overwegen als je het bereik van je telelens wilt opschroeven zonder een nieuwe lens te kopen. Een extender werkt als een vergrootglas. Je hebt ze van 1.4x en 2.0x. Een bereik van 200 mm rek je met een 2.0x-extender op tot 400 mm. Nadeel van een extender is dat de lichtopbrengst 1 of 2 stops minder wordt.

Ga je een stedentrip maken of wil je je focussen op landschapsfotografie, dan kun je een ultragroothoeklens overwegen. Dit is een lens onder de 24 mm. In de stad kun je dan de meeste grote gebouwen helemaal fotograferen. Met een ultragroothoeklens kun je de weidsheid van een landschap goed vastleggen. Houd er wel rekening mee dat deze lens het beeld flink vertekent.

Voor straatfotografie of portretten in een vreemd land zijn objectieven met een vast brandpunt ideaal. Deze zijn aantrekkelijk, omdat ze vaak een goede prijskwaliteit bieden, zeer lichtsterk zijn en ongelooflijk scherp. Denk aan een lichtsterk 35, 50 of 85 mm objectief. Houd je van bloemen en insecten? Neem dan een macrolens mee. Zeker in (sub)tropische landen staat het hele jaar van alles in bloei. 

Foto: Drbobke

Accessoires

Standaardaccessoires die bij veel fotografen op de paklijst staan: draagriem, oplader, extra accu’s, statief, afstandsbediening, regenhoes, schoonmaakset, zaklamp en extra sd-kaartjes. Afhankelijk van de bestemming kan daar nog van alles bijkomen. Denk aan reportageflitser, camouflagenet, rijstzak, wereldstekker en een (solar) powerbank.

Actie

Zijn er bestemmingen waar je onder water wilt fotograferen of wil je een timelapse maken. Neem dan vooral een actioncamera mee. De bekendste is de GoPro, maar de meeste andere action cams (van bijvoorbeeld Sony) bieden een uitstekende beeldkwaliteit. Het zijn handige camera’s van een klein formaat die je makkelijk meeneemt.

Fototas

Weet je eenmaal wat je meeneemt, dan is er nog één belangrijk vraagstuk: de fototas. Sommige mensen zweren bij een slingtas van ThinkTank, Case Logic of Thule. Het grote voordeel hiervan is dat je je spullen snel bij de hand hebt; je slingert het in één beweging van je rug naar voren. Ideaal voor een actieve excursie, waarbij je de grote tas of koffer in de hotelkamer achterlaat. Je kunt er ook voor kiezen om een ruime fototas mee te nemen. Het kost wel meer tijd om er spullen uit te halen, maar het biedt meer bewegingsruimte. Tip: neem je fotoapparatuur mee als je een nieuwe tas gaat kopen. Dan weet je gelijk of alles past. 

Foto: Mwitjes

Back-uppen op reis

Er zijn verschillende mogelijkheden om foto’s te back-uppen op reis. Het handigste is het om een laptop mee te nemen om dagelijks foto’s te op te zetten. Sd-kaartjes zijn nogal kwetsbaar en kunnen stuk gaan. Je hebt kleine, lichtgewicht laptops waarop je prima foto’s kunt opslaan en bekijken. Dan kun je ook op locatie al een eerste selectie maken.

Als er een bruikbare internetverbinding is, kun je foto’s ook uploaden in de cloud. Zo biedt TransIP Stack 1TB gratis cloudopslag. (Meer info: www.stackstorage.nl) Gelukkig hebben de meeste hotels over de hele wereld al prima wifi en in extreme gevallen zijn er nog internetcafés te vinden.

Reisverzekering

Reis geregeld, materiaal ingepakt? Controleer dan nog even je reisverzekering. De meeste reisverzekeringen kennen een (relatief) laag maximaal verzekerd bedrag voor fotografiespullen. Omdat het in sommige delen van de wereld minder veilig is dan in Europa, is het verstandig je te verdiepen in je verzekering. Fotografie-apparatuur verzekeren is best prijzig, maar dat weegt in veel landen ruimschoots op tegen het risico. Betrouwbare aanbieders van dit soort verzekeringen zijn DSV, Klomps&Boor en Kostons Assurantiën.

Op reis

Als je de tijd hebt, blijf dan enkele dagen op dezelfde plaats zodat je de plek en de mensen leert kennen. Oriënteer je op internet om fotogenieke plekken te ontdekken. Welke locaties zijn mooi, goed en veilig? Hoe beter je een plek leert kennen, hoe beter je hem in beeld kunt brengen. Onderzoek ook wanneer je het beste licht hebt om te fotograferen. Maak gebruik van apps als SunPositionMap, waarmee je kunt zien waar de zon opkomt en ondergaat op elke plek in de wereld. De beste tijdstippen om te fotograferen zijn de uren net na zonsopkomst en voor zonsondergang. Dan is het licht nog niet te fel. Het voordeel van vroeg in de ochtend fotograferen in veel landen is ook dat het nog niet al te warm is. Ook is dan het rustiger op straat. Dieren fotograferen gaat ’s morgens vroeg ook beter dan later op de dag. Kies dus liever voor een vroege safari dan een middagtocht. Op Zoom.nl hebben we nog genoeg andere tips voor reisfotografie!

Foto: Weijgerse

Andere cultuur

Een ander belangrijk aspect aan het fotograferen op reis is de interactie met de lokale bevolking. De basisregel is eenvoudig: ga respectvol met ze om, dan gaan zij respectvol met jou om en vergeven ze je foutjes in de lokale etiquette. Vraag aan mensen of je ze mag fotograferen. Respecteer het antwoord. Bedank mensen, soms is een duim opsteken al genoeg.

Verdiep je in de lokale cultuur. Toon interesse en praat met mensen. Zo heb je snel erg leuke en onverwachte ontmoetingen. Als het ijs gebroken is, zijn mensen meestal heel openhartig en laten ze je dingen zien die je anders nooit had gezien. Zo kun je foto’s maken die je anders nooit had kunnen maken.

Er zijn ook landen waar mensen geld vragen voor hun portret. Houd daarmee rekening in delen van Afrika, Azië en Zuid-Amerika. Realiseer je dat deze mensen arm zijn en dit voor hen een extra bron van inkomsten is. In sommige landen wordt daarnaast ook gebedeld, door volwassenen en kinderen. Het advies is geen geld geven. Lokale overheden zijn er meestal ook tegen. Kinderen moeten het geld vaak afdragen en je weet dan niet waar het geld terechtkomt. Als je wilt helpen, steun dan een lokale ontwikkelingsorganisatie of school. Het komt ook vaak voor dat er indirect wordt gebedeld. Dan worden dieren gebruikt om te bedelen. Besef dat deze dieren vaak onder erbarmelijke omstandigheden worden gehouden. Geld geven houdt dergelijke misstanden in stand. Maak in zo’n geval geen foto’s en geef geen geld.

Blend in

Er is een goede methode om ongezien foto’s te maken van de mensen om je heen. Dit kost wel tijd. In het Engels heet deze manier van werken ‘Blend in’. Ga ergens op een punt zitten waar veel bedrijvigheid is en blijf er een tijd zitten. In het begin kijken mensen nog naar je, maar na een tijdje gaan ze verder met hun dagelijkse bezigheden. Jij gaat letterlijk op in hun omgeving. Dit werkt bijvoorbeeld goed op plekken als parken, kruispunten en markten.

Foto: Dequillo

Onderwerpkeuze

Op je reisbestemming heb je zoveel onderwerpen om te fotograferen, dat het soms moeilijk is hieruit te kiezen. Sta daarom elke dag even stil wat je die dag wilt fotograferen. Het landschap, dieren, natuur of mensen? Wil je overzichtsfoto’s of juist details in beeld brengen? En ga ook eens op pad zonder specifiek doel. Loop rond en fotografeer wat je leuk vindt.

Let ook op kleur in je beeld. Er zijn landen en culturen die letterlijk heel kleurrijk zijn. Wie kent niet de foto’s van fleurig geklede Indiërs of indianen in Peru? En wat te denken van de kleurrijke woningen overal in het Caraïbisch gebied of dichter bij huis de pastel getinte huizen in Engeland en Scandinavië? Kleuren laten je foto meer sprankelen en trekken de aandacht. De opvallendste kleur in elke foto is rood. Dat ligt aan de programmering van onze genen. Rood is gevaar. Rood in een foto trekt dus onmiddellijk de aandacht van de kijker. Nu je dat weet, kun je dat gebruiken. Wil je kleuren extra laten spreken, wijzig dan camera-instellingen zoals kleurintensiteit, verzadiging en helderheid. 

De eerste dagen op locatie ben je wellicht geneigd te veel op de foto te willen zetten door alle nieuwe indrukken. De beelden worden daardoor als snel te druk en de plek van het hoofdonderwerp is vaak niet goed. Neem de tijd om te wennen aan je nieuwe omgeving. Laat alle indrukken die de bestemming oproept even bezinken. Ga dan pas fotograferen. 

Mooi regenweer

Weer of geen weer, ga op pad en fotografeer. De lucht hoeft niet altijd zonnig en blauw te zijn. Zelfs midden in regenbuien kun je prachtige foto’s maken. Zeker als er nog tekening in de luchten zit. Ben je in een grote stad, dan zorgt de regen voor geweldige reflecties van stadslichten op de straat.

Foto: Davidspeltdoorn

Na de reis

Eenmaal thuisgekomen is de reis nog niet afgelopen. Er wacht nog een moeilijke taak: het uitzoeken en verwerken van alle foto’s. Denk na over de plaats en de mappenstructuur die je gebruikt om je foto’s op te slaan. Plaats bijvoorbeeld de reisfoto’s in een map met de naam van de reis en het jaartal. Binnen de reis maak je voor elke reisdag een submap. Daarbinnen kun je, indien nodig, weer submappen maken. Bijvoorbeeld op thema zoals zonsopkomst, onderwaterfoto’s en vogels. Zo kun je snel foto’s met een zoekopdracht terugvinden. De naamgeving van de mappen is daarbij dus heel belangrijk. Staan alle foto’s eenmaal op de pc, dan begint het sorteren. Heb je meerdere, vergelijkbare foto’s, kies dan de beste en verwijder de rest. Let er wel op dat je van elke reisdag een fotografisch reisverhaal kunt maken. Bewaar dus soms foto’s die niet echt top zijn, maar wel binnen het verhaal van de reisdag passen.

De belangrijkste aanpassingen bij het bewerken van foto’s zijn de standaardbewerkingen in Adobe Lightroom. In het menu standaard pas je, als dat nodig is, eerst de witbalans aan. Daarna kun je de foto vaak snel verbeteren door het de belichting iets bij te stellen. Als de lucht weinig tekening heeft, kun je de hooglichten omlaaghalen. Soms zelfs tot -100. Als de foto erg donker wordt, sleep je de schaduwen in de plusrichting tot je tevreden bent. Om het contrast te optimaliseren, kun je de witte en zwarte tinten iets aanzetten. Wit sleep je in de plusrichting, zwart juist in de min. Als je dat doet terwijl je de Alt-toets ingedrukt houdt, kun je zien hoeveel wit en zwart je in de foto krijgt. Tevreden? Sla de foto dan op in de map Definitief. Hij is dan klaar voor gebruik. 

Foto: Edvanloon

Raw

Om achteraf zoveel mogelijk uit je foto’s te kunnen halen, is het verstandig om altijd in raw (of raw+jpg) te fotograferen. Dit geeft veel mogelijkheden om achteraf de witbalans en belichting te corrigeren. Zo houd je als fotograaf de volledige controle over het eindresultaat.

Zwart-wit

Heb je een foto die qua compositie of sfeer helemaal klopt, maar waarvan de belichting matig is? Zet de foto dan eens om in zwart-wit. Zo ontstaan soms prachtige beelden.

Ga op reis en geniet

Of je nu heel ver weg gaat of dichtbij blijft, fotograferen kun je altijd en overal op reis. Respecteer de lokale bevolking, cultuur, natuur en maak contact. Een oud Perzisch spreekwoord zegt niet voor niets ‘Wandel door het leven en praat met iedereen’. Doe je dat, dan zul je altijd weer verrassende contacten hebben die leiden tot bijzondere foto’s. 


Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Fotowedstrijd Reisfotografie – doe mee en win

Werken met Photoshop: fletse lucht verbeteren