in

Naar buiten – Breng de zomer in beeld!

Zomer! Tijd om met je camera eropuit te trekken, waar de felle kleurenpracht van het landschap, uitbundige festivalbezoekers en fluorescerende zonsondergangen erom smeken om vastgelegd te worden. Lees snel verder hoe je die typische zomerse onderwerpen zo goed mogelijk in beeld brengt.

Tijdens de zomervakantie, een zomers fietstochtje of weekends met prachtig weer komen we vaker in de natuur dan ’s winters. Bovendien staat die natuur er ook nog eens prachtig bij. Dik honderd jaar geleden inspireerden de groene, gele en blauwe tinten van de zomerakkers Vincent van Gogh al. En dat kleurige landschap verleidt ons ook nu nog tot het maken van foto’s. Toch blijkt die kleurenpracht soms lastig over te brengen op een digitale beeldchip. Kleuren worden fletser dan we ze in het echt ervaren, schaduwen zijn zwart en dreigend en de weidsheid van het landschap komt totaal niet over op de foto. Wat te doen?

Landschap

Voor een mooie landschapsfoto zul je vooral wat extra moeite moeten doen. ’s Zomers landschappen fotograferen betekent vroeg opstaan! In de zomermaanden wordt het erg vroeg licht en juist dat vroege ochtendlicht is het meest geschikt voor landschapsfotografie. Kleuren zijn dan op hun mooist, de lucht is fris, helder en schoon en de contrasten tussen lichte en schaduwrijke plekken in het decor zijn nog klein. Dit alles leidt tot sfeervol belichte, sprankelender foto’s. Het licht wordt anderhalf tot twee uur na zonsopkomst eigenlijk al te fel voor landschapsfotografie. Rond het middaguur, als de zon loodrecht en schel aan de horizon staat, is landschappen fotograferen feitelijk zinloos. Pas twee uur voor zonsondergang, als het zonlicht minder intens wordt, kun je weer aan de slag. Omdat zomerse avondluchten veel stof en warme luchtlagen bevatten ontstaan prachtige zonsondergangen (vooral als er veel kleine wolken te zien zijn). Zorg dus altijd dat je een fotogenieke plek in de buurt kent waar je snel naartoe kunt als er zo’n super zonsondergang optreedt. Een plek met water (die de zonsondergang weerspiegelt) en een karakteristiek onderwerp bij tegenlicht (zoals een molen, een kerktoren, een vuurtoren, een zeilbootje of een palmblad op je vakantieadres) werken het best. Bedenk ook dat een zonsondergang zonder herkenbaar silhouet eigenlijk nooit heel bijzonder wordt. Je foto wordt dan al snel een abstract kleurenpalet.

Foto: jrubels

Met specifieke filters kun je de resultaten van onflatteus daglicht in je landschap nog een beetje bijspijkeren. Doe dit met mate, anders krijg je al snel een onrealistisch resultaat. Het belangrijkste filter om een fletse hemel extra pit en contrast te geven is het polarisatiefilter. Dat maakt de lucht donker(der) blauw, pept kleuren op door ze meer te verzadigen en laat wolken van je foto afspatten. Met het filter kun je ook schitteringen verwijderen van water of metalen oppervlakken. Je schroeft het op je objectief en kunt vervolgens – door eraan te draaien – de mate van kleurverzadiging groter of kleiner maken. Zorg dat je de zon van opzij houdt in een hoek van 90 graden voor een optimaal resultaat. Andere handige filters zijn verloopfilters, waarmee je zowel de lichte als donkere delen in je foto genoeg detail geeft. Verloopfilters lossen het probleem op van uitgebeten, fletse luchten en diepe zwarte schaduwen in de voorgrond. Camera’s kunnen namelijk niet én de (felle) lucht én de donkerder voorgrond correct belichten in één foto. Een verloopfilter begint bovenaan donker en loopt dan langzaam over naar het onderste deel dat volledig doorzichtig is. Het donkere deel zorgt ervoor dat er minder licht op je camerasensor valt, zodat je het contrastverschil tussen de lichte en donkere delen verkleint. Er zijn verloopfilters te koop in verschillende sterktes voor verschillende omstandigheden en in verschillende kleuren. Van grijs, tot tabakskleur, rood, groen of paars.

Natuurfotografie

Voor natuurfotografie geldt feitelijk hetzelfde als voor landschappen: wees er vroeg bij. Niet alleen is het licht vroeg in de ochtend op z’n best, maar ook de dieren die je wilt fotograferen zijn dan het meest actief. En dat levert de beste en veelzijdigste foto’s op. Ook in dit geval is vooraf nadenken over wat voor soort foto’s je wilt gaan maken verstandig. Welke dieren wil je vastleggen? Welke locatie is het best? Uit welke richting komt het zonlicht op dat moment? Bekijk op internet waar andere fotografen het meest succesvol zijn in het vastleggen van het dier dat jij wilt fotograferen. Zoek uit hoe anderen te werk gaan. Welke tips en trucs ze hebben. Trek gerust de stoute schoenen aan en vraag of je eens een keer een dag mag meelopen met een gevestigde natuur- of wildlife-fotograaf. Nee heb je, ja kun je krijgen! Je leert het meest van een ervaren fotograaf en kunt die kennis toepassen tijdens je eigen veldtochten. Denk ook eens aan fotoworkshops of excursies van instanties als Natuurmonumenten of Staatsbosbeheer.

In de zomer hebben veel dieren opgroeiende jongen en zijn ze verwikkeld in een race tegen de klok om die jongen alle benodigde levenslessen te leren en vol eten te stoppen. Je mag in deze periode dus rekenen op veel (inter)actie tussen dieren en hun jongen. Maak daar gebruik van!

Foto: HansViola

De meeste dieren zijn goed te fotograferen in de zomer, maar de maanden juni, juli en augustus zijn bij uitstek geschikt voor het vastleggen van insecten. Ze zoemen en fladderen dan namelijk met duizenden soorten en in grote hoeveelheden rond. Pak je macrolens (of je telezoom met macrofunctie) en ga op zoek naar vlinders, libellen en kleurige zweefvliegen. Probeer niet alleen hun kleuren en details te fotograferen, maar portretteer hen ook als onderdeel van een biotoop, met tegenlicht of leg hun dagelijkse routines vast (zoals foerageren). En schiet niet alleen op ooghoogte, maar ga door de knieën. Of nog beter: ga plat op je buik liggen!

Om vogels en zoogdieren goed te kunnen fotograferen, heb je een telelens nodig van minimaal 300 tot 500 mm. Veel dieren zijn immers schuw en moeilijk te benaderen. Neem voor de zekerheid ook altijd je groothoeklens mee om onverwachte ontmoetingen, bloemen en landschappen te kunnen vastleggen. Gevederde zomertoppers zijn weide- en watervogels met hun jongen zoals lepelaars, grutto’s en ooievaars. In ondiepe plassen, vaak vlakbij vogelhutten, zijn ze in de zomer druk in de weer met hun jongen en dan zijn ze goed te fotograferen. De absolute bonus voor de natuurfotograaf zijn typische zomervogels die maar kort in ons land verblijven zoals de koekoek, de wielewaal en de boerenzwaluw. Zoek op websites als www.waarneming.nl uit waar ze zijn gesignaleerd en ga op zoek. Hebben zoogdieren je interesse? Richt je dan op de grote grazers zoals konikpaarden, Schotse Hooglanders, edelherten, damherten en wilde zwijnen. Kleinwild zoals reeën, vossen en konijnen is wat lastiger te vinden, maar met wat geduld ook prima te fotograferen in de vroege ochtend of late middag. Fotogenieke planten die in de zomer bloeien, zijn orchideeën, heide (pas in augustus), klaprozen, korenbloemen en natuurlijk zonnebloemen. Maar ook tientallen andere bloemen staan nu in bloei en geven kleur aan je foto’s.

Foto: sg

Portretten

In de zomer zijn er veel mensen buiten. Bovendien is iedereen net wat meer ontspannen, zelfverzekerder en minder gehaast: de ideale ingrediënten voor portretfotografie. Maar hoe maak je een sprekend portret van je model? Of nog erger: van een wildvreemde?

Voor je met straatportretten begint, kun je het best oefenen met modellen die je al goed kent. Bijvoorbeeld je partner, je kinderen, neefjes en nichtjes of je buren. Zoek iemand die het leuk vindt om gefotografeerd te worden en die een beetje geduld kan opbrengen. Spreek vervolgens een moment en een locatie af voor de shoot. Dat kan in de achtertuin, op het strand of in de stad. Waar jullie je het prettigst voelen. Al snel zul je merken dat portretfotografie zowel veel fotografische en technische kennis als sociale vaardigheden vergt. Welke camera-instellingen kies je? Welke pose laat je je model aannemen? Hoe zorg je dat je model doet wat jij wilt? Hoewel je met bekenden naar hartenlust kunt experimenteren, is een bepaalde daadkracht en zelfverzekerdheid wel aan te raden. Plan je shoot dus nauwkeurig en beperk je tot maximaal vijf poses die je grondig uitvoert. Kies één objectief uit waarmee je de shoot gaat doen, zodat je niet telkens staat te klungelen met je spullen. Neem ook de juiste accessoires mee. Zoals een opzetflitser, een reflectiescherm (waarmee je het zonlicht op je model kunt reflecteren om schaduwen in zijn of haar gezicht op te lichten) of juist een transparante paraplu om het felle licht wat te dimmen. Misschien is het zelfs handig om een assistent mee te nemen die je wat werk uit handen kan nemen. Maak er een dagje uit van!

Voor portretfotografie kun je het best uit de voeten met een korte telelens (50 tot maximaal 200 mm), of een standaard zoomlens (35-50 mm). Extreme groothoeken zijn minder geschikt omdat ze het gezicht van je model kunnen vertekenen. Objectieven met een groot maximaal diafragma (klein F-getal) zijn het meest geschikt, omdat je daarmee de achtergrond wazig kunt maken terwijl de ogen van je model haarscherp zijn. Je laat het model als het ware van de foto knallen en vergroot de impact van je portret. Lenzen met een vast brandpunt (zoals een 50mm F1.8) zijn vaak prima betaalbaar en haarscherp. Je kunt er niet mee in- of uitzoomen, maar dat gemis vang je simpelweg op door iets dichterbij of verder weg te gaan staan.

Foto: esMeCreativePhotography

Als je je wat zelfverzekerder voelt na deze eerste portretsessies, kun je straatportretten gaan maken van onbekenden. Eng? Valt wel mee. Zorg dat je je charmant, beleefd en professioneel opstelt en leg uit wat je doet en wat je met de foto’s gaat doen. Houd ook rekening met afwijzingen. Lang niet iedereen is ervan gediend om gefotografeerd te worden. Accepteer dat, blijf vriendelijk en zoek gewoon verder naar andere modellen. Zet nooit iemand op de foto die dat niet wil. Afwijzingen horen bij deze vorm van foto’s maken. Geniet van de mensen die wel graag meewerken.

Mensen die wel op de foto willen, gaan vaak poseren en dat oogt meestal onnatuurlijk. De beste oplossing in zo’n situatie is om het ijs te breken. Maak een praatje, leg uit wat je gaat doen en wat je daarna met de foto’s gaat doen. Complimenteer je model met zijn of haar kleding en uitstraling. Ga daarna pas fotograferen en blijf daarbij communiceren met je model. Stuur hem of haar en geef aanwijzingen. Laat altijd de resultaten zien en vraag om feedback. Mensen zijn vaak verbazend duidelijk in hun kritiek. En dat levert jou weer nieuwe inzichten op die je daarna weer op andere modellen kunt toepassen.

Tip
Groepen mensen gaan vaak gemakkelijker op de foto dan individuen. Maak visitekaartjes met het webadres waar je de foto’s plaatst, zodat mensen hun foto na afloop kunnen downloaden. Of nog beter: start een fotoproject! Mensen zijn vaak sneller geneigd om mee te werken aan een duidelijk omschreven project met een klinkende titel als ‘Het gezicht van Amsterdam’ of ‘De ogen van Tilburg’. Plaats de foto’s uit je project op een website en laat die zien aan de mensen die je wilt fotograferen.

Zoek naar zomerkleuren

Rood, geel, blauw en groen zijn echte zomerkleuren die overal opduiken. Rood zie je in zomerfruit zoals aardbeien, in lieveheersbeestjes, in klaprozen en in zonsopgang en ondergangen. Geel zit in graanvelden, zonnebloemen, het strand en de zon. Kobaltblauw is terug te vinden in de onbewolkte lucht, het water en korenbloemen. Groen is overal terug te vinden in het gras en de boombladeren. Door deze kleuren bewust te fotograferen kun je snel en eenvoudig een zomerse sfeer oproepen. Veel fotografen kijken vooral naar aantrekkelijke situaties, structuren en patronen om te fotograferen. En dat is jammer, want ook met aansprekende kleuren kun je sterke beelden maken. Maak dus eens een project van zomerse kleuren en probeer niet landschap, de stad of je model centraal te stellen, maar laat kleur eens het onderwerp van je foto’s zijn. 

Foto: Wslegers

Straatfotografie

Je kunt uiteraard ook op straat fotograferen zonder portretten te maken. Je focust je dan op architectuur, straatscènes en passanten in het stadsdecor. Gedraag je in dit geval onopvallend, ga op in het straatbeeld en bepaal welke situatie je wilt vastleggen. Wacht op één plek tot alle elementen van je foto op de goede plek samenkomen en druk af. Zoek bij straatfotografie naar contrasterende kleuren, hoge contrasten, patronen, structuren, lijnen en opvallende elementen.

Straatfotografie is in feite reportagefotografie en leent zich bij uitstek voor zwart-witfoto’s. Waarom? Omdat deze vorm van fotografie vol zit met contrasten, schaduwen, vormen, lijnen en patronen. Door de kleur uit zo’n foto te halen leg je de nadruk op deze elementen en ontstaat er een krachtig, grafisch beeld. Zoals eerder gezegd versterkt de felle zomerzon schaduwen en contrasten in je foto’s. En dus is zomerse straatfotografie bij uitstek geschikt voor omzetten naar zwart-wit. Zijn de schaduwen in je foto’s zelfs te diep voor zwart-wit? Neem dan je toevlucht tot Photoshop of Lightroom en licht de schaduwpartijen iets op. Het is ondoenlijk om grote schaduwen op straat op te lichten met flitsers of reflectieschermen.

Evenementen

De zomer is ook dé periode dat er veel evenementen in de buitenlucht worden georganiseerd. Denk aan sport, muziek en theater. En hoewel al die soorten evenementen van elkaar verschillen hebben ze één ding gemeen voor jou als fotograaf: je foto’s moeten sfeer, warmte, gezelligheid en passie uitstralen. Om dat te bereiken, zul je zo dicht mogelijk op de actie moeten kruipen. Geef de kijker het gevoel dat hij zelf aanwezig is op dat concert, tuinfeest of sportevenement. Laat je telelens eens een uurtje in je tas zitten en gebruik je meest lichtsterke korte zoomlens of groothoeklens voor ‘dichtbij-fotografie’. Hoe dichter je op de actie staat, hoe beter je foto’s zullen worden. Met een korte lens word je namelijk gedwongen om na te denken over je standpunt en beeldhoek en welke elementen je wel en niet in je foto plaatst. Door de nabijheid van je modellen worden je foto’s intiemer, persoonlijker en warmer. Je maakt letterlijk contact. Met een telelens vanaf een grotere afstand is dat een stuk lastiger.

Ga dus vooraan staan bij het podium en fotografeer zowel de optredende artiesten als het uitzinnige publiek, kruip letterlijk in die marktkraam op de buurt-, rommel- of boekenmarkt en leg de interactie tussen de standhouder en zijn kopers van dichtbij vast. Is het nog niet zo druk? Vraag mensen dan om te poseren met hun instrument, hun handelswaar of hun sportattributen en maak mooie karakterfoto’s. Zoek uit welke evenementen er in de zomer in jouw omgeving plaatsvinden en probeer tijdig of je iets meer kunt betekenen dan alleen maar op eigen houtje fotograferen. Sommige organisatoren zijn best geïnteresseerd in een fraaie reportage van hun evenement. Misschien betalen ze er niet voor, maar zo’n reportage opent wel deuren die anders voor jou gesloten zouden blijven. En backstage maak je de beste en meest creatieve foto’s. Is er nog geen partyfotograaf ingehuurd? Of is er ruimte voor een tweede fotograaf? Vraag brutaalweg of jij het mag doen …

Tip tot slot: evenementfotografie is een leerproces. Het vereist dat je je apparatuur goed beheerst en oog hebt voor fotogenieke situaties. Dat gaat niet vanzelf. Oefen veel en kijk veel naar de foto’s van gevorderde fotografen. Analyseer waar zij gaan staan, welke apparatuur ze gebruiken, welke trucs ze uithalen en hoe zij emotie in hun foto’s stoppen. Het is geen schande om hun werkwijze eerst te imiteren. Gaandeweg zul je vanzelf beter worden en een eigen werkwijze en fotografiestijl ontwikkelen.

Foto: Slejan

Ik ga op reis en neem mee…

Zorg dat je goede bescherming hebt voor jezelf en je camera. Bekijk voor je op reis gaat de omstandigheden in een land. Houd rekening met extreem stoffige, vochtige of koude gebieden. Er zijn plastic hoezen in de handel die je camera kunnen beschermen tegen de regen. Wissel zo min mogelijk van objectief als je in een heel stoffige omgeving bent. Neem ook zonnekappen voor je verschillende objectieven. Deze verbeteren niet alleen de kwaliteit van je foto’s (minder lichtspiegelingen in je frontlens), maar bieden ook bescherming tegen krassen en stoten. Maak je spullen elke avond even schoon met een vochtige, schone doek om stof, zweet, zeezout en vuil te verwijderen. Verblijf je in de tropen in een kamer met airco? Laat je spullen dan elke ochtend even rustig wennen aan de vochtige hitte voordat je gaat fotograferen.

Reisfotografie

Reisfotografie is een combinatie van alle fotografiegenres in dit artikel: landschap, natuur, portret en straatfotografie. Het grote verschil is uiteraard dat je fotografeert in een onbekende omgeving en je je vaak minder goed kunt voorbereiden op wat je gaat tegenkomen. Een ander belangrijk verschil is dat je meestal niet eenvoudig kunt terugkomen wanneer je ontevreden bent over de resultaten. Je voornaamste vaardigheden bij reisfotografie zijn daarom een goed oog voor mooie beelden, snel en gedecideerd kunnen handelen, het beste uit een situatie kunnen halen en er vrede mee hebben als het niet lukt.

En dat vereist dat je camera en lenzen goed kennen en weten hoe je ze moet gebruiken. Wacht niet met het trainen van die vaardigheden tot je eenmaal op je vakantieadres bent gearriveerd. Oefen er al een paar keer in Nederland mee. Bezoek eens een stad die je niet kent of ga naar een natuurgebied in een andere provincie. Geef jezelf een opdracht mee. Bijvoorbeeld: ‘Leg de ziel van deze stad vast in 25 foto’s’ of ‘Fotografeer tien diersoorten’. Verricht in dit geval niet al teveel voorwerk naar de beste fotolocaties, maar ga op de bonnefooi en anticipeer op wat je tegenkomt, praat met mensen ter plekke en bezoek de lokale tourist office. Na twee of drie van die sessies zul je merken dat je steeds scherper en alerter gaat werken. En dat je resultaten beter worden.

Eenmaal op reis is de boodschap simpel: neem je camera altijd mee en zoek naar aansprekende beelden. Juist op reis heb je alle tijd, geduld en rust om helemaal op te gaan in je fotografie. En omdat je een toerist bent in een vreemd land, met een andere cultuur, een andere taal en een andere natuur, zal je oog veel meer fotomomenten zien dan thuis. Leg niet als een bezetene alles vast, maar blijf zoeken naar het juiste licht, mooie kleuren, sterke patronen en terugkerende structuren. En maak contact met de lokale bevolking! Dat verrijkt jou, je reiservaringen en je fotografie.

Veel succes. En vergeet niet van de zomer en de zon te genieten. Een tevreden mens maakt immers betere foto’s! 

Foto: bas.mandos


Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Deze 11 fotolocaties in het Verenigd Koninkrijk kende je nog niet

Gezocht: de mooiste fotolocaties van Italië