in

HDR: dé oplossing voor lastig licht

Een methode om om te gaan met de grote verschillen in licht en donker, is door de HDR-techniek te gebruiken. We leggen kort uit hoe dit werkt.

In de nieuwste Zoom Academy Cursus Fotograferen in de Zomer leer je meer over hoe je de mooiste foto’s maakt aan de kust, van bijzondere natuurfenomenen en natuurlijk als je op pad bent en bijvoorbeeld een stad of natuurgebied bezoekt.

Een heel landschap kun je met een flitser natuurlijk niet bijlichten om minder last van super donkere schaduwen te hebben. Als je in de landschapsfotografie te maken krijgt met hard licht en onoverbrugbare contrasten, dan kun je twee dingen doen:

  • Je kunt op een beter moment terugkomen;
  • of je probeert het contrast te overbruggen middels een HDR-opname.

HDR

Het idee van HDR, wat staat voor High Dynamic Range, is dat je een hoger dynamisch bereik gaat vastleggen dan je camera in één keer aankan. Je maakt hierbij meerdere foto’s met verschillende belichtingen vanaf een statief. Vaak wordt gekozen voor drie foto’s, met telkens één of twee stops lichtverschil. Bij drie foto’s heb je:

  • Een foto met de lichtste delen correct belicht, waarin de lichte delen dus niet wit uitbijten.
  • Een foto met de middentonen correct belicht, waarbij je niet let op de lichtste en donkerste delen.
  • Een foto met de donkere delen correct belicht, waarbij de schaduwdelen niet zwart dichtlopen.

Contrastrijk licht en een ongelijke horizon maken gebruik van een grijsverloopfilter lastig. HDR is dan de oplossing.

Arjan Sijtsma (arjansijtsma)
Canon 80D · ISO 100 · F 13 · 1/20 SEC · 11 MM

Belichtingstrapje fotograferen

Heeft je camera een modus waarin een dergelijke belichtingstrap wordt gemaakt, gebruik die dan vooral. Heeft je camera die optie niet, zet je camera dan in de manuele modus en pas van opname tot opname de sluitertijd aan.

Om de foto’s achteraf goed te kunnen samenvoegen, is het belangrijk dat foto’s zo identiek mogelijk zijn. Alleen de belichting mag afwijken. Zorg dus allereerst dat de compositie identiek blijft, door te fotograferen vanaf statief. De scherpte moet ook op dezelfde plek blijven liggen. Vandaar ook dat het diafragma constant moet blijven: de scherptediepte blijft hierdoor in elk geval identiek. Kies ervoor om handmatig scherp te stellen. Of stel automatisch scherp op het onderwerp, en schakel daarna om naar manual focus zodat de scherpstelling niet meer verandert. Pas ook niets aan de iso-waarde aan tussen de verschillende opnames.

Bij HDR maak je een belichtingstrapje dat je in de nabewerking samenvoegt.

Niels Dam (niels_dam)
Exif onbekend

Foto’s samenvoegen

In de nabewerking kun je de drie foto’s laten samenvoegen tot één foto. Gebruik je Lightroom Classic, dan importeer je eerst de beelden in je catalogus.

  • Selecteer de hele reeks beelden vervolgens.
  • Kies dan voor Foto / Foto samenvoegen / HDR.
  • Schakel het selectievakje voor Automatisch uitlijnen in, zodat eventuele kleine verschillen in compositie worden opgelost.
  • Kies zelf of je Automatische tinten wilt inschakelen. Met de opties voor Schimmen verwijderen kun je bewegingen in beeld die schimmen veroorzaken nog corrigeren.
  • Klik op Samenvoegen en de beelden worden tot één foto gecombineerd.

Als je in raw fotografeert, maakt Lightroom er een dng-bestand van.

Dit beeld kun je vervolgens bewerken zoals je dat met elke raw-foto zou doen, echter heb je een stuk meer speelruimte met de schuifjes. Het contrast zal standaard wat aan de lage kant zijn, het kan dus zijn dat je de verschillende schuifjes in het Standaard-paneel sterker moet bewegen voor het gewenste resultaat.

Lastige situaties

Een HDR-foto kan lastig worden als er bewegende delen in je foto zitten en je dus niet de mogelijkheid hebt om drie gelijke foto’s te maken. Denk aan de draaiende wieken van een molen, lopende of fietsende mensen in je foto, stromend water of de wind die vegetatie laat waaien.

Gelukkig kan Lightroom doorgaans goed overweg met dergelijke situaties, als de verschillen maar klein zijn.

Soms lukt het echt niet en zal het resultaat er daar waar de beweging zat alsnog onnatuurlijk uit zien. Je kunt proberen dat te redden met wat kloon-werk in Photoshop, mocht je daar bedreven in zijn.

HDR-foto’s kunnen lastig zijn als er bewegende elementen in je foto voorkomen, zoals mensen.

Guy Bostijn (guyenmarleen)
Nikon D810 · ISO 100 · F 5,6 · 1/640 SEC · 66 MM

Zoom Academy

Dit artikel komt uit de Zoom Academy Cursus Fotograferen in de Zomer. In deze cursus leer je alles over het fotograferen in het zomerseizoen en nog veel meer.

Zo leer je onder andere:

  • Om te gaan met alle soorten licht in het zomerseizoen
  • De mooiste plekken van steden te ontdekken
  • Hoe je het strand, dieren en de zee kunt vastleggen
  • Een zomerse foto in Lightroom Classic te bewerken van A tot Z

Bekijk hier de volledige Cursus Fotograferen in de Zomer!


Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Architectuurfotografie: zo maak je spannende composities met lijnenspel

Fotograferen op reis: zo mis je geen enkel moment!