in

Fotograferen op reis: zo mis je geen enkel moment!

Dan is het eindelijk zover! Je bent aangekomen op je reisbestemming en wilt aan de slag met fotograferen. Maar hoe begin je? Zorg er in ieder geval voor dat je altijd een camera binnen handbereik hebt en dat je constant alert bent op fotomomenten.

Kom thuis met de beste foto’s van de mooiste reislocaties. Je leert alles hierover in de nieuwe cursus Fotograferen op reis in Zoom Academy!

Veel situaties zijn zó snel voorbij dat je ze mist als je je spullen eerst moet instellen, zoeken of ophalen. Vaak duurt het een dag of twee voor je aan je nieuwe omgeving gewend bent en in het fotoritme komt. Ga dus niet meteen hysterisch op zoek naar onderwerpen en thema’s, maar haal de snelheid eruit en doe het op je gemak. Het is tenslotte vakantie!

Als je eenmaal in je fotoritme zit, zul je zien dat ineens veel interessante onderwerpen bij je hotel of de camping te vinden zijn. Exotische insecten en vogels, kleurige reclameborden, patronen in het bamboe naast de receptie en fotogeniek hotelpersoneel. Zoek naar details, heb oog voor de kleine dingen om je heen en ontdek mogelijkheden om ‘op stoom te komen’ voor het echte werk. Fotografeer je even niet? Leg je camera dan ook echt uit het zicht en blijf niet de hele dag als een zombie door je zoeker staren.

Keuzes maken

Gedurende je reis moet je keuzes maken. Sta je bijvoorbeeld vroeg op om te fotograferen in het mooiste licht of slaap je lekker uit? Als je moeite hebt met vroeg opstaan, kun je ervoor kiezen om het zwaartepunt van je fotografie naar de late middag en vroege avond te verleggen. Ook dan is het licht mooi. Of sta de oneven dagen vroeg op en slaap op de even dagen uit. Feit is dat de wereld er heel anders uitziet als deze aan het ontwaken is. Het kan een onvergetelijke ervaring zijn om een stad, dorp, jungle of savanne tot leven te zien komen. Mensen en dieren beginnen hun dag in het zachte, mooie ochtendlicht en dat levert idyllische beelden en herinneringen voor het leven op. Ook die ervaring is een essentieel onderdeel van reizen. Mis die dus niet!

Als je in een hotel verblijft of een groepsreis hebt geboekt met vaste etenstijden, kun je in de knel komen wanneer je bijvoorbeeld een zonsondergang wilt fotograferen. Houd daar bij het boeken van je reis rekening mee. Sowieso zijn de bezoektijden tijdens een georganiseerde reis niet altijd ideaal voor fotografie. Bijvoorbeeld omdat het licht te hard is (rond het middaguur) of vanwege de grote drukte.

Maak niet alleen foto’s van bezienswaardigheden, maar vergeet ook het verhaal van de reis zélf niet. Zoals deze impressie van een verregende, maar toch gezellige vakantiedag in Tsjechië.

Esther Derksen (estherderksen)
Nikon D610 · ISO 10159 · F 2,8 · 1/80 SEC · 75 MM

Verkenning en improvisatie

Wil je dus een specifieke plek fotograferen, zoals een tempel, gebouw, rotskust of waterval? Bezoek deze plek dan (indien mogelijk) vaker dan één keer, zodat je de locatie kunt verkennen. Weet waar je moet staan als het licht goed is, welke beeldhoeken je wilt gebruiken en welke camera-instellingen je kiest. Dat scheelt tijd en experimenteerwerk zodra het licht optimaal is. Zelfs de meest georganiseerde reis heeft meestal een paar gaatjes in het reisschema die je naar eigen goeddunken kunt invullen.

Is zo’n verkenning vooraf onmogelijk? Maak dan gebruik van de tijd en omstandigheden die je gegeven zijn. Zorg dat je vooraf via internet veel foto’s van de plek hebt bekeken, zodat je de locatie zo goed mogelijk kunt visualiseren. Zo kom je niet voor onnodige verrassingen te staan.

Houd er rekening mee dat je plannen gedwarsboomd kunnen worden. Tijdens je tocht door de jungle kan het onafgebroken regenen, een attractie waarop je je hebt verheugd kan gesloten zijn, en de beloofde dieren uit de reisbrochure kunnen die dag even geen zin hebben in een fotoshoot. Dat betekent dat je geen spetterende foto’s kunt maken van je droomonderwerp. Het betekent echter niet dat je geen geweldige foto’s van iets anders kunt maken. Die moesson is essentieel voor het regenwoud en kan op vele manier indrukwekkend worden gefotografeerd. De gesloten attractie en de afwezige dieren geven je de kans om een alternatief onderwerp te zoeken en creatief vast te leggen. Zorg dus altijd voor een plan B, een onverwoestbare dosis creativiteit en inventiviteit en veel doorzettingsvermogen. Soms leiden dergelijke situaties juist tot de verrassende en spectaculaire resultaten, omdat je moet improviseren en werken met de onderwerpen die je krijgt.

Niet alles valt vooraf te plannen. Soms moet je zelfs op een fenomenale plek een beetje geluk hebben. Hier komt alles bij elkaar.

Sven Broeckx (sven483)
Canon 6D · ISO 400 · F 8 · 1/30 SEC · 70 MM

Let op je spullen

Vocht, stof, strandzand, zweet en intensief gebruik belasten je camera behoorlijk en kunnen tot storingen leiden. En dat wil je uiteraard niet. Zorg dus extra goed voor je apparatuur. Laat je spullen nooit in de zon liggen, bewaar ze zoveel mogelijk stof- en vochtvrij en maak alles regelmatig schoon met een zachte doek en kwastje.

Probeer zo weinig mogelijk van objectief te wisselen en doe dit altijd in een stofarme omgeving met de lensopening naar beneden. Zo voorkom je dat rommel in je camera en uiteindelijk op je beeldsensor belandt. Laat je spullen bij terugkeer in Nederland goed reinigen bij de fotospeciaalzaak.

Zoek de verschillen

Reisfotografie is uiteraard qua techniek en aanpak niet anders dan fotograferen in Nederland. Het grote verschil is dat je veel onderwerpen, mensen en situaties ontmoet die anders zijn dan thuis. Wees alert op die verschillen, want juist dát zijn prachtige onderwerpen. Maak foto’s die een verhaal vertellen over je bestemming. Verdiep je in het alledaagse leven in een stad, de wedloop tussen roofdieren en prooidieren of de dagbesteding van boeddhistische monniken en leg deze processen zo creatief mogelijk vast.

Dit is allemaal minder moeilijk dan het op het eerste gezicht lijkt. Zorg gewoon dat je aanwezig bent, kies een goed plekje in een smal, druk straatje of bij een drinkpoel, maak een compositie en wacht op wat er gebeuren gaat. Binnen enkele minuten val je niet meer op en gaat het leven z’n gewone gang. Kies het juiste moment en maak alleen foto’s als je compositie ‘klopt’. Fotografeer vanuit verschillende standpunten: een stapje opzij, even door de knieën, een hoog of laag standpunt, inzoomen … Varieer en experimenteer naar hartenlust en zoek achteraf de beste uit.

Een klein beetje door je knieën zakken en een ander standpunt kiezen kan een verrassend effect hebben op je fotografie, zoals blijkt uit dit straatbeeld in Yogyakarta (Java).

Marijn Bouwhuis (awake78_zoom)
Canon 600D · ISO 100 · F 10 · 1/160 SEC · 10 MM

Gebeurt er even niets interessants? Zoek dan naar sprekende onderwerpen voor detailfoto’s in gebouwen, voorwerpen, bladeren, vacht, verkeer of koopwaar. Let ook op interessante schaduwen, reflecties of patronen. Als je een tijdje op één plek zit of staat, herken je steeds meer fotogenieke elementen in je omgeving. En juist de combinatie van overzichtsfoto’s, portretten en detailfoto’s maakt je serie sterker. Heb je het maximale uit de situatie gehaald? Zoek dan simpelweg een andere plek op en begin opnieuw.

Er is niets mis met clichés, maar als fotograaf wil je uiteraard jouw visie op een locatie geven en niet herhalen wat duizenden anderen voor jou hebben gedaan. Maak eerst het standaardplaatje bij de Eiffeltoren of de kathedraal, en daag jezelf daarna uit om zo origineel mogelijke foto’s te maken. Ga op de grond liggen en fotografeer eens omhoog, of zoek het juist hogerop en schiet loodrecht omlaag. Zet een onderwerp op de voorgrond, bouw je landschapsfoto op uit lagen, gebruik stof-, regen- of mistwolken om de ziel van een plek weer te geven en geef dieren of mensen een prominente plek in je (stads)landschappen. Fotografeer reflecties in regenplassen, winkelruiten of de zijspiegel van een tuktuk. Je zult verbaasd zijn hoe eenvoudig het is om met een beetje visie en lef een veel origineler beeld te maken.

Gebruik niet steeds hetzelfde voor de hand liggende standpunt. Door afstand te nemen, heeft de fotograaf een kleurrijke en abstracte straatfoto in Guatemala gemaakt.

Simon van Ooijen (simonvan)
Nikon D90 · ISO 1600 · F 4,2 · 1/400 SEC · 30 MM

Compositie

Net zoals het helpt dat je je camera blind kunt bedienen, helpt het ook als je de basisregels van de fotografie kunt dromen. Oefen thuis al met regels voor compositie, zoals de regel van derden. Verdeel je compositie in negen vlakken en positioneer het hoofdonderwerp op een van de snijpunten van die vlakken voor een sterke en plezierige compositie.

Zoek ook naar lijnen, terugkerende patronen en afwijkend perspectief om je foto’s spannender te maken. Schuine lijnen geven je foto’s dynamiek, ritmische patronen geven een grafisch effect en een afwisselend perspectief houdt je serie veelzijdig en spannend. De meeste regels zijn effectief bij landschaps-, stads-, natuur- en portretfotografie! Maak het jezelf niet te makkelijk en daag jezelf uit. Je bent op een fantastische plek en je hebt alle tijd van de wereld, dus maak gebruik van al je creatieve mogelijkheden.

Door een langere sluitertijd te gebruiken, kun je beweging vastleggen of andere toeristen zelfs helemaal uit beeld laten verdwijnen. Gebruik wel altijd een statief.

Mirjam Boerhoop-Oudenaarden (m_oudenaarden)
Nikon D5500 · ISO 100 · F 16 · 8 SEC · 60 MM

Maak een serie

Maak eens een serie op je fotoreis. Jezelf een foto-opdracht geven kan je reis avontuurlijker maken en je helpen om op een andere manier naar je omgeving te kijken. Bovendien heb je nu eindelijk eens de tijd om te experimenteren met andere instellingen en onderwerpen. Leg bijvoorbeeld een paar keer per dag ‘beweging vast’ met behulp van langere sluitertijden. Hierdoor worden de bewegende onderdelen in je foto wazig en dat geeft een dynamisch effect. Of kies één onderwerp en maak daar zoveel mogelijk verschillende foto’s van, waarbij je met beeldhoek, compositie, abstractie en standpunt varieert. Of fotografeer een dag lang onderwerpen met een specifieke kleur of contrasterende kleuren. Met name zonnige bestemmingen hebben vaak kleurrijke straat- en strandbeelden en natuurgebieden vol felgekleurde bloemen, vogels en planten.

Je kunt ook op zoek gaan naar specifieke, abstracte patronen en structuren. Maak een zo afwisselend mogelijke serie van één veelvoorkomend onderwerp dat karakteristiek is voor je reisbestemming. Denk aan voordeuren, riksja’s, zonnebrillen, wolken, taxibusjes of strandparasols.

Kortom: maak een creatief plan en ga aan de slag! Dikke kans dat je prachtige serie maakt die je zo in posterformaat aan de muur kunt hangen of waarmee je een prachtig fotoboek kunt vullen.

Ook bij landschapsfoto’s kan een persoon een meerwaarde hebben. Een mens geeft schaalgrootte aan het landschap en is onderdeel van een verhaal.

Pauline Helders (pauline1965)
Canon 70D · ISO 100 · F 8 · 1/50 SEC · 70 MM

Do’s en don’ts

Elders in deze cursus lees je alles over het maken van reisportretten. En dat is logisch, want de lokale bevolking en je reisgezelschap vormen waarschijnlijk een belangrijke component van je reis. Een fotoserie werkt al snel vervreemdend wanneer op (vrijwel) geen enkele foto mensen zijn te zien. Zorg dus dat je je landschaps-, stads- en dierenfoto’s afwisselt met portretten en straatfotografie.

Een goed uitgangspunt daarbij is dat je mensen nooit stiekem fotografeert. Vraag altijd om toestemming om een portretfoto te maken, zeker in landen waarin zoiets gevoelig ligt. Verstop je niet achter je camera, maar loop gewoon zelfverzekerd en met een open houding rond. Mensen hebben dan minder het gevoel dat je inbreuk maakt op hun privacy en zullen het minder erg vinden wanneer je hen fotografeert. Lach vriendelijk, zeg iets in de lokale taal en gebaar vragend met je camera. Maakt iemand bezwaar? Riskeer geen rel en voel je niet afgewezen, maar fotografeer de weigeraars simpelweg niet. Dat hoort erbij: zoek gewoon verder naar een ander model! Hetzelfde geldt voor fotograferen in of bij militaire objecten, vliegvelden, grenzen, religieuze gebouwen en musea. In sommige tempels, moskeeën en kerken mag je met toestemming of tegen een kleine vergoeding wel fotograferen. Twijfel je? Vraag het dan even.

Bezoek zeker ook plekken die niet in de reisgidsen staan. Daar zijn meestal minder toeristen en kun je beter het lokale leven fotograferen. Veel mensen stellen het op prijs als je ze als mens bejegent, en niet alleen als model. Schiet dus niet alleen maar lukraak foto’s, maar geef een hand of maak een buiging en knoop een praatje aan. Vaak levert dit memorabele gesprekken en leuke ontmoetingen op: een mooi extraatje bij je foto’s en een echte verdieping van je reis.

Een goed uitgangspunt daarbij is dat je mensen nooit stiekem fotografeert.

Bruce Venema (brucev)
Nikon D750 · ISO 50 · F 2,8 · 1/640 SEC · 24 MM

Zoom Academy

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Fotograferen op reis in Zoom Academy. Hierin leer je alles over de juiste voorbereiding, waardoor jij met de beste foto’s thuiskomt.

Zo leer je onder andere:

  • Alles over de perfecte voorbereiding van je reis
  • Inspirerende locaties en waar je heen kunt gaan
  • Hoe je je camera het beste beheerst en zo ook kunt genieten onderweg
  • Een goede workflow ontwikkelen voor je reisfotografie

Bekijk hier de volledige Cursus Fotograferen op reis.


Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

HDR: dé oplossing voor lastig licht

Fotografie dilemma: waar verkoop jij je foto’s?